تاریخ پیدایش ورزش شنا به قدمت آفرینش بشر و دوران ماقبل از تاریخ باز میگردد. انسان بنا به احتیاجات خود برای شکار یا فرار از خطر مجبور به یادگیری و ممارست در امر شنا بوده است.
شاید بعلت همین نیازها و ارتباط تنگاتنگ شنا با حفظ حیات و سلامتی باشد که در اسلام توصیه شده به "فرزندان خود شنا بیاموزید". در طول تاریخ نیز آشنایی با این ورزش یک مزیت محسوب می شده است.

استانداردهای نوین ورزش شنا در دنیا از اوائل قرن بیستم شکل دیگری یافت و در ایران نیز با ورود مهندسین انگلیسی شرکت نفت، اولین استخر استاندارد شنای ایران در مسجد سلیمان خوزستان ساخته شده و مورد بهره برداری قرار گرفت.

تاریخچه شنا به عنوان یك ورزش ، در ایران ، بسیار كوتاه است در حالی كه به جهت موقعیت جغرافیایی ایران كه در شمال و جنوب كشور به دریا متصل است و هم به جهت تأكیدات مذهبی، می بایستی این ورزش را مورد توجه قرار می دادند.

در قدیم ، مكان هایی شبیه استخر سرپوشیده در حمام ها می ساختند ، به نام چال حوض.

این چال حوض ها ، كه حداكثر از 10 متر تجاوز نمی كرد، برای شنا كردن و آب بازی بود.

در اطراف چال حوض ها، سكوهایی به ارتفاع 2 یا 3 متر وجود داشت كه از بالای آن به درون آب می پریدند و عملیاتی مانند پشتك و وارو انجام می دادند.

روشنایی چال حوض ها از سوراخ كوچكی كه در سقف بود، تأمین می شد. در این گونه آبگیرهای غیر بهداشتی ، هیچ گونه مقرراتی وجود نداشت و هر كس می توانست قبل از استحمام یا پس از آن وارد چال حوض شود و به آب بازی و شنا ( كه به معنای واقعی هم شنا نبود) بپردازد. تا سال 1314 در سراسر ایران حتی یك استخر شنا هم نبود و فقط در اردوگاه  نظامی اقدسیه تهران یك استخر برای آموزش شنا به دانشجویان دانشكده افسری ساخته بودند.

در سال 1314 ، استخر دیگری در باغ فردوس شمیران احداث شد كه به وزارت فرهنگ تعلق  داشت. نخستین استخری كه برای استفاده ورزشكاران و تعلیم اصول جدید شنا به آنها به وجود آمد، در سال 1314در منظریه تهران بود كه یك مربی ورزش خارجی به نام « گیبسون » بر آن نظارت می كرد. پایه های ورزش شنای نوین در ایران از همان استخر منظریه گذاشته شد.

اولین استخر شنای ٥٠ متری تهران نیز در سال ١٣١٩ در ورزشگاه امجدیه (استادیوم ورزشی شهید شیرودی فعلی) احداث گردیده است.

از سال 1318 کمیته ای تحت عنوان کمیته شنا تشکیل شد که ریاست کمیته فوق را آقای فتح ا... امیر علائی بر عهده داشت و تشکیلات ورزش شنای کشور را سرپرستی كرد . این کمیته تا سال 1325 پا بر جا می ماند و سپس فدراسیون شنای کشور تاسیس می شود که از همان ابتدا داراي 3 كميته تفكيك شده شنا، شيرجه وواترپلو بود.

اسامی روسای این فدراسیون در طی سالهای 1325 تا کنون بشرح ذیل است :

1-   آقای مهندس نصرت ا...شاهمیر سال 1325

2-   تیمسار سرلشکر مهدی خزائی سال 1335-1337

3-   آقای پرویز عمو اوغالی سال 1338-1340

4-   آقای مهندس نصرت ا..شاهمیر سال 1340-1345

5-   آقای مهندس هنر بخش سال 1345-1346

6-   سرکار خانم پرخیده سال 1346-1347

7-   آقای پرویز عمو اوغالی سال 1347

8-   سرکار کیومرث راستین سال 1348-1352

9-   مهندس نصرت ا.. شاهمیر سال 1352-1354

10-    آقای مهدوی سال 1355

11-    سرهنگ دوم حسین توکلی سال 1355

12-    سرهنگ کیومرث راستین سال 1355-1357

13-    آقای پرویز هدایت سال 1358-1360

14-    آقای سید محمد جواد گرامی سال 1360

15-    آقای فریدون تند نویس سال 1361

16-    آقای مصطفی داودی سال 1361

17-    آقای محمد رضا صفوی پور سال 1361

18-    آقای علیرضا عطائی سال 1362

19-    آقای پرویز هدایت سال 1362-1365

20-    آقای محمد علی سادات منصوری سال 1365-1368

21-    آقای سهراب مهریزدان سال 1368-1372

22-    آقای دکتر محمد تقی بانکی سال 1373-1375

23-    آقای مهندس طهماسب مظاهری سال 1375-1377

24-    آقای ناصر رضائی برنا سال 1377-1379

25-    آقای وحید مرادی سال 1380 تا کنون

در حال حاضر ، استخرهای خصوصی ، آزاد یا دولتی بسیاری در تهران و شهرهای مختلف ایران هست و  نوجوانان و جوانان ، به ویژه در فصل تابستان ، استقبال زیادی از ورزش شنا می كنند.

در رشته واترپلو در سال ۱۳۴۹  تيم واترپلوي ايران براي نخستين بار در بازي هاي آسيايي بانكوك  شركت كرد ومقام چهارم به دست آورد. ۴ سال بعد يعني ۱۳۵۳ در بازي هاي آسيايي در تهران، واترپلوي ايران مقام اول آسيا را به دست آورد. و بعد به عنوان نماينده اين قاره راهي مسابقات قهرماني جهان در شهر كالي در كشور كلمبيا گرديد و در بين ۱۶ كشور برتر جهان در مسابقات واترپلو حضور پيدا کرد، اما دومين حضور ايران باز هم در رشته واترپلو بود، اين بار قبل از آغاز مسابقات جهاني در پرت استرالیا يك دوره مسابقه انتخابي در تهران برگزار شد كه تيم ملي واترپلوي ايران با پشت سر قرار دادن چين و ژاپن به همراه قزاقستان راهي مسابقات شد.

در رشته شيرجه  يك دایو در سال 1319 مقارن با جنگ جهانی دوم در تهران ودر ورزشگاه كنوني شيرودي ساخته شد ( وتاکنون 64 سال بدون استراحت وخستگی مانند کوهی استوار در خدمت قهرمان پروری در رشته شیرجه در ایران بود .) درسال 1951 در اولین دوره بازیهای آسیایی دهلی،دوشیرجه رو افتخار آفرین ایران به نام تقی عسگری ومنوچهر خموش در این سابقات شرکت کردند که آقای تقی عسگری درعین ناباوری مسئولان ورزش کشور دو مدال نقره در رشته تخته و سکو و برنز در رشته تخته و آقای منوچهر خموش توانست دررشته سکو مقام چهارم را بدست بیاورد .که شروع شیرجه وتمامی تمرینات این ورزشکاران از همین دایو امجدیه انجام می شد.

هفت سال بعد در بازیهای آسیایی 1958 توکیو نیز دو شیرجه رونده از ایران با نامهای منوچهر فصیحی وحسن اعظمی صاحب مدال برنز این مسابقات شدند که آقای منوچهر فصیحی در رشته تخته وآقای حسن اعظمی در رشته سکو به این مدالها دست یافتند . همچنین آقای محمود پاکیزه تن برنده مدال طلای بین المللی مسابقات جام اکو در کشور ترکیه ومسابقات مجارستان ورومانی در خاطرات خود نقل میکند که 20 سال تمرین در شرایط مختلف جوی حتی در پاییز در استخر قهرمانی  ودایو قهرمانی را هرگز فراموش نخواهد کرد.

در سال 1973 در مسابقات ارتشهای جهان که در تهران برگزار شد آقای ید الله باشی مقام اول این مسابقات را بدست آورد.

لازم به ذکر است که تا سال1353 که استادیوم آزادی افتتاح شد به غیر استخر قهرمانی استخر دیگری وجود نداشت که دایو 10 متر داشته باشد..

سخت افزار مناسب آموزش شنا در کشور نسبتاً گرانقیمت و دسترسی به آن مشکل است و بهمین علت علیرغم علاقه آحاد جامعه به این رشته شنا چنان که باید و شاید در اقشار جامعه رواج پیدا نکرده است.
در طول تاریخ شنا علیرغم میزبانی بازیهای آسیائی ١٣٥٣ در تهران، به هیچ مدال بین المللی و آسیائی دست نیافتیم و پس از انقلاب، اولین مدال بین المللی تاریخ شنا در سال ١٣٧٣ طی مسابقات "آسیا پاسیفیک" توسط بهزاد مهدی خبازیان در رده سنی جوانان بدست آمد.

با تلاش بی وقفه دست اندرکاران و پی گیری و اجرای برنامه های طولانی مدت، این موفقیت با کسب مدالهای مختلف در آسیا همچنان ادامه یافت و اولین مدال طلای تاریخ شنای کشور در اردیبهشت ماه سال ١٣٨٤ توسط پاشا وحدتی در مسابقات دانش آموزان جهان (اسپانیا) کسب شد.

سال هزار و سيصد و هشتاد و شش را بايد سالي پربار و افتخار آفرين براي رشته هاي شنا، شيرجه و واترپلو  ايران لقب داد بطوري که موفقيت در رويدادهاي داخلي و بين المللي امسال نويد بخش روزهاي پرباري براي ورزشهاي آبي ايران به همراه داشت.

تکاپوي حضور در عرصه رقابت هاي بين المللي از نخستين روزهاي سال 86 با حضور 4 شناگر کشورمان در مسابقات شناي قهرماني جهان در ملبورن استراليا آغاز شد که همآوردي جوانان شناي ايران با قهرمانان نامدار جهان سنگ محک مناسبي براي ارزيابي جايگاه شناي ايران در سطح جهان بود. قرار گرفتن محمد عليرضايي شناگر اول کشورمان در رنکينگ جهاني و شکسته شدن دو رکورد ملي در بالاترين سطح از مسابقات شناي قهرماني جهان دستاوردهاي مهمي بود که نشان داد شناي ايران با وجود فاصله معني دار با شناي جهان، به مرز خودباوري و اعتماد به نفس لازم براي حضور در رقابتهاي بزرگ جهاني و المپيک و رقابت با تيم ها و شناگران صاحب نام جهان دست يافته است.

پنجمين دوره مسابقات واترپلو جام باشگاههاي آسيا در کويت و کسب عنوان نايب قهرماني تيم باشگاه نفت و گاز گچساران (قهرمان مسابقات ليگ برتر) در ميان شش تيم آسيايي، از آغاز سالي پربار در اين رشته نويد داد. تيم ملي جوان واترپلو تنها چند روز پس از اين مسابقات در نخستين دوره کاپ فينا در کويت دست به کار بزرگي زد و در حضور تيم هاي مطرح از قاره هاي مختلف جهان برسکوي سوم قرار گرفت تا نشان دهد واترپلو در مسير پيشرفت و مدال آوري در آسيا به جايگاهي در خور و ويژه دست يافته است .

برگزاري مجمع عمومي ساليانه فدراسيون شنا و ترسيم خط مشي و  برنامه هاي فدراسيون ديگر رويداد مهم سال هشتاد و شش بود. دستور رئيس سازمان تربيت بدني مبني بر موظف شدن استخرهاي سراسر کشور به تيمداري و ابلاغ سازمان در صدور مجوز تأسيس استخرهاي جديد زير نظر هيأت هاي شناي استانها ضمن فراهم شدن بستري مناسب براي رشد کمي شنا، در بخش سخت افزاري نيز مي تواند تحولي شگرف در توسعه شناي کشور فراهم کند.

سه ماهه دوم سال 86 براي ورزش کشور و فدراسيون شنا، شيرجه و واترپلو با موفقيت ها و افتخارآفريني هاي تازه اي در سطح بين المللي همراه بود.

تيم ملي واترپلو زير 18 سال کشورمان در پنجمين دوره مسابقات قهرماني رده هاي سني و عموم آسيا در اندونزي با اقتدار و براي دومين دوره پياپي بر سکوي قهرماني آسيا ايستاد تا بار ديگر شايستگي هاي جوانان مستعد واترپلو در عرصه رقابتهاي قاره اي ثابت شود .

تيم ملي شيرجه نيز در رقابتهاي قهرماني رده هاي سني و عموم آسيا موفق به کسب 2 مدال نقره و 5 برنز شد که "علي شکول" شيرجه روي جوان و با آتيه کشورمان به تنهايي به دو مدال نقره و يک برنز دست يافت و مدال آورترين ورزشکار کشورمان در اين مسابقات لقب گرفت .

همچنين ملي پوشان شناي کشورمان در مسابقات رده هاي سني عموم آسيا با يک مدال طلا، 4 نقره و 4برنز کارنامه درخشاني از خود برجاي گذاشتند ضمن اينکه "محمد عليرضايي" با کسب دومين مدال طلاي بازيها، رکورد 50 متر قورباغه اين مسابقات را به نام خود ثبت کرد.

ملي پوشان شنا در پايان اين مسابقات در مجموع 9 رکورد ايران در رده سني عموم و 11 رکورد رده هاي سني را بهبود بخشيدند که بيانگر حرکت روبه رشد و متحول شده شناي کشور است.

از ديگر رويدادهاي مهم سال هشتاد و شش حضور تيم واترپلو جوانان زير 20 سال در چهاردهمين دوره مسابقات واترپلو قهرماني جوانان جهان در شهر لانگ بيچ آمريکا بود. اين مسابقات تجربه مفيدي براي جوانان واترپلو کشورمان بود تا از هم آوري با قدرتهاي جهان به ره توشه اي ارزشمند و دستاوردهاي فني قابل اتکايي دست يابد.

نخستين المپياد ورزشي ايرانيان عرصه داخلي مهم و تأثير گذاري در ورزش کشور بود که رشته هاي شنا، شيرجه و واترپلو حضور پربار و همه جانبه اي در اين مسابقات داشتند تا تحرک و حرکتي نوين در اين سه رشته در سطح کشور ايجاد شود.

قطعي شدن نخستين حضور واترپلو ايران درمسابقات انتخابي المپيک 2008 چين و شرکت در ليگ جهاني واترپلو دو عرصه رقابتي مهم جهاني است که بي شک شرکت درچنين ميادين بزرگي در رشد فني و کيفي واترپلو که ايستادن بر سکوي بازيهاي آسيايي 2010 گوانگجو را هدف گرفته است تاثير بسزايي خواهد داشت .

اما مهمترين افتخار ورزشي براي شناي کشور در آبان ماه و در جريان دومين دوره بازيهاي داخل سالن آسيا در ماکائو براي کشورمان رقم خورد جائي که "محمد عليرضايي" در ششمين روز اين مسابقات نخستين مدال  شناي ايران و کاروان ورزشي ايران را به گردن آويخت . تيم شناي کشورمان که براي نخستين بار در دو رشته مسافت کوتاه و فين سوئيمينگ در اين مسابقات شرکت کرد ، علاوه بر مدال طلاي عليرضايي با جابجايي 15 رکورد ملي کارنامه اي درخشان در اين مسابقات از خود برجاي گذاشت و به اين ترتيب اولين مدال طلاي آسيايي در تاريخ شناي کشورمان ثبت شد . همچنین علیرضایی رکورد 50 متر قورباغه مسابقات شنای داخل سالن آسیا را به نام خود ثبت کرد.

در بخش بانوان نيز دومين دوره ليگ برتر شنا و ثبت 9 رکورد ملي از رشد نسبي بانوان شناگر کشور به لحاظ کمي و کيفي  با تمام محدوديت ها و کمبود امکانات حکايت داشت .

شيرجه نيز در راستاي برنامه هاي توسعه اي و گسترش اين رشته در سطح کشور از سه ماهه سوم سال ، برنامه ريزي تازه اي را در جهت توسعه و تعميم اين رشته در کشور و حضور در ميادين مهم آسيايي و قاره اي آغاز کرد . تيم شيرجه کشورمان در آخرين روزهاي پاييز راهي اردوي تدارکاتي کويت شد تا زير نظر سرمربي چيني خود با پيگيري برنامه هاي تمريني ويژه و اختصاصي بتواند به افزايش مهارت هاي فني خود براي حضور در مسابقات و تورنمنت هاي قاره اي بپردازد .

مهمترين رويداد بين المللي تيم ملي واترپلو در این سال حضور در مسابقات انتخابي المپيک در روماني بود که با شرکت تيم هاي مطرح و صاحب نام واترپلو جهان ، تجربه گران بهايي براي تيم متحول شده واترپلو ايران تلقي مي شود .

قهرماني تيم واترپلو ايران توسعه کرج در هفدهمين دوره ليگ برتر واترپلو نيز مهمترين رويداد داخلي واترپلو سال بود ضمن اينکه تيم هاي نفت و گاز گچساران و دانشگاه آزاد ابهر جايگاههاي دوم و سوم اين فصل از رقابتها را به  خود اختصاص دادند .

سال87  را باید اوج شکوفایی شنا دانست کسب نخستین سهمیه ورودی المپیک در ماده100 متر قورباغه توسط محمد علیرضایی  در تاریخ شنای ایران از بزرگترین دستاوردهای خانواده شنا محسوب می شود که با تلاش این شناگر پر تلاش و مربیان ملی در سایه برنامه ریزی مداوم فدراسیون،و اهتمام خانواده شنا کسب شد،در رقابتهای انتخابی المپیک که در کرواسی برگزار شد محمد بیداریان دیگر شناگر شایسته کشورمان که تنها 1 صدم ثانیه با رکورد ورودی المپیک فاصله داشت،در رقابتهای فینال ماده 100متر آزاد به دلیل حمایت از مردم مظلوم فلسطین حضور در المپیک را از دست داد و حاضر نشد در کنار شناگر اسرائیلی به رقابت بپردازد.

قهرمانی تیم ایران توسعه کرج در ششمین دوره مسابقات لیگ باشگاههای آسیا که در اردیبهشت 87 درکویت برگزار شد حرکت رو به جلو واترپلوی ایران را باز به گوش رقیبان سر سخت آسیایی رساند، در سال 87 برای اولین بار واترپلوی ایران حضور در لیگ جهانی را تجربه کرد.

همچنین تیم ملی شیرجه جوانان نیز برای نخستین بار در مسابقات جهانی حضور یافت.

میزبانی رقابتهای واترپلوی نوجونان آسیا آبان ماه87 در تهران ونایب قهرمانی تیم کشورمان در حالی که نوجوانان شایسته کشورمان در دیدار فینال تا ثانیه های پایانی از حریف ازبک خود جلو بودند از مهمترین اتفاقات سال 87 بود.

به هرحال شناي کشور با توجه به بودجه بسیار محدود و وظیفه دشوار راهبری 5 رشته زیر مجموعه این فدراسیون : شنا ، شیرجه ، واترپلو ، آبهای آزاد و  شنای موزون  تلاش بايسته اي در جهت افتخار آفريني در صحنه رويدادهاي داخلي و بين المللي داشته و تلاش مي کند همگام و همراه با ديگر بخش هاي ورزش در جهت اعتلاي نام و عزت ايران اسلامي گام بردارد و اميد مي رود اين تلاش در سال جاري در سايه مساعدت ها و  حمايت هاي هميشگي سازمان تربيت بدني افق هاي تازه اي از موفقيت را براي شنای کشور به ارمغان بياورد .